Η Παναγία η Χρυσοπαντάνασσα

IMG 1292 resizeΗ εκκλησία της Παναγίας της Χρυσοπαντάνασσας, ορθώνεται στο χωριό με την απλοϊκή ομορφιά της για πέντε περίπου αιώνες, συντελώντας αναμφιβόλως στη γραφικότητα του χωριού. Ο Ναός είναι αφιερωμένος στα Εισόδια της Θεοτόκου. Στις 21 Νοεμβρίου που τιμάται η γιορτή αυτή, γίνεται πανήγυρη στο Ναό.

Η εξωτερική όψη της εκκλησίας διακατέχεται από ένα έντονα παραδοσιακό χρώμα, εφόσον ολάκερη είναι ντυμένη με πέτρες. Παράλληλα, την εκκλησία σκεπάζει μια αμφικλινής ξύλινη στέγη με κεραμίδια, γνωστά ως γαλλικού τύπου. Εσωτερικά ο ναός αποτελείται από τρία κλίτη, το ανατολικό μέρος του ναού οδηγεί σε μια "ημισφαιρική εσωτερική αψίδα, καλυμμένη με τετρατοσφαίριο".

Η σωζόμενη εκκλησία αποτελεί ένα οικοδόμημα του 16ου αιώνα, ίσως και παλαιότερο, το οποίο έτυχε μιας σειράς ανακαινίσεων και μετατροπών, από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι και τα τέλη του 20ου αιώνα. Τα πιο πρόσφατα εγκαίνια της εκκλησίας, σύμφωνα με μια φθαρμένη επιγραφή του βορείου τμήματος του ναού, τελέστηκαν το 1875. Τέλος, από το 1993 μέχρι και το 1997, πραγματοποιήθηκαν προσπάθειες αφενός επιδιόρθωσης του ναού και αφετέρου συντήρησης των τοιχογραφιών του. Αναντίλεκτα, χάρη σ' όλες τις πιο πάνω προσπάθειες συντήρησης και αποκατάστασης, τόσο της ναοδομίας, όσο και του εσωτερικού της εκκλησίας, διασώζεται ένα σημαντικό μνημείο αρχιτεκτονικής, που περιέχει εξαίσια δείγματα τοιχογραφιών και εικόνων.

Οι τοιχογραφίες ανάγονται στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα και παρουσιάζουν ομοιότητες μ' αυτές του Τιμίου Σταυρού του Ασκά, γεγονός που οδήγησε στο συμπέρασμα ότι έχουν αγιογραφηθεί στο ίδιο εργαστήριο. Στις τοιχογραφίες διακρίνεται επίδραση τόσο από τη δύση, όσο και από το βυζάντιο, ειδικότερα της καλλιτεχνικής έκφρασης της εποχής των Παλαιολόγων. Οι τοιχογραφίες διακρίνονται για τα χρώματα, τη σαφήνεια απόδοσης των μορφών, την ποικιλία κινήσεων, αλλά παράλληλα την περιορισμένη ευκαμψία των ενδυμάτων. Μερικές από τις τοιχογραφίες που συναντώνται είναι "Η γέννηση της Θεοτόκου", "Η προσευχή του Ιωακείμ", "Η ίαση των τυφλωμένων Εβραίων", "Ο εναγκαλισμός της Πίστης και της Αγάπης".

Την εκκλησία κοσμεί ένα εξαίσιο εικονοστάσι, το οποίο σύμφωνα με τις επιγραφές του, φιλοτεχνήθηκε μεταξύ 1859 με 1860. Μερικά χρόνια αργότερα, το 1864, το εικονοστάσι επικαλύφθηκε με χρυσό. Ο χρόνος δημιουργίας των εικόνων ποικίλει, άλλες αποτελούν δημιουργήματα του 17ου και άλλες του 19ου αιώνα. Στο εικονοστάσι, κυρίαρχη θέση ανάμεσα στις εικόνες κατέχει η "Δεσποτική" εικόνα της Θεοτόκου, η οποία αγιογραφήθηκε το 17ο αιώνα και δύο αιώνες αργότερα, δέχτηκε την προσθήκη μεταλλικού επικαλύμματος. Σαφέστερα, το εικονοστάσι συγκροτείται από τρεις σειρές εικόνων, τη "Δεσποτική", τον "Εορτολογικό Κύκλο" και τη "Μεγάλη Δέηση" και στην κορυφή φέρει τον "Εσταυρωμένο" και τα "Δύο Λυπηρά".

Συμπερασματικά, μέσα από την εκκλησία της Παναγίας της Χρυσοπαντάνασσας , αναδύεται ένα μέρος της αρχιτεκτονικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας του τόπου μας, γεγονός που την καθιστά σημαντικό μουσείο της πολιτισμικής μας κληρονομιάς.